Utah – co warto wiedzieć o stanie mormonów i kosmicznych pejzaży

Krajobraz Utah jest po prostu powalający. Według mnie to stan który koniecznie trzeba odwiedzić, a przynajmniej przejechać by podziwiać przepiękne krajobrazy. Utah jest stanem mormonów, co ma ogromny wpływ na jego charakter i przepisy. Był też miejscem pełnym dinozaurów, które teraz możemy podziwiać jako skamieniałości. To też gotowy plan filmowy, bo jego niezwykłe pejzaże z powodzeniem mogą udawać odległe planety.

Co warto wiedzieć o Utah? Oto moja lista ciekawostek o tym niezwykłym stanie.

Nazwa, motto i ksywka

Jedna z teorii mówi, że nazwa stanu pochodzi od słowa „yuttahih” z języka plemienia Apaczy i oznacza „ci którzy są wyżej”. Inna, że pochodzi z dialektu Ute i oznacza „ludzie gór”.

Oprócz nazwy, każdy stan ma swoje motto, które dla Utah brzmi po prostu Industry, czyli Przemysł. Z kolei ksywką Utah jest Beehive State (beehive to po polsku ul, czyli Stan Ula) albo Deseret. Obie nazwy zostały nadane przez mormońskich osadników.

Początkowo chciano stan nazwać Deseret, ale Kongres Stanów Zjednoczonych nie zgodził się na to, bo nazwa za bardzo przypomina angielską nazwę desert czyli pustynia. Deseret to słowo pochodzące z Księgi Mormonów, które oznacza pszczołę. Nawiązanie do uli i pszczelarstwa znajdziecie też w stanowej pieczęci.

Dlaczego ul i pszczoły?

Mieszkańcy Utah wierzą, że ul reprezentuje społeczeństwo stanu, które, tak jak w ulu, musi działać razem i pomagać sobie nawzajem, żeby tworzyć zgraną wspólnotę i odnoszący sukcesy przemysł. (A jak już wiemy przemysł jest mottem stanu.)

Pogoda

Utah to jeden z najsuchszych stanów. Ponad 300 dni w roku jest słonecznych. Najzimniejsze miesiące to grudzień i styczeń. Najlepszy czas do zwiedzania jest od kwietnia do połowy czerwca i od sierpnia do połowy października. Zimą temperatura może spaść do -13 stopni, latem może dojść do 37 stopni.

Wysokie temperatury nie są tu tak uciążliwe, bo mamy do czynienia z tzw. suchym gorącem, wilgotność jest bardzo niska, więc gorąco jest mniej odczuwalne niż przy takich samych temperaturach jak np. na Florydzie. Oprócz tego Utah jest wymarzonym miejscem do uprawiania sportów zimowych. Przez niską wilgotność śnieg zawsze jest tu zawsze bardzo suchy.

Parki narodowe

Znajduje się tu aż 5 parków narodowych: Zion National Park, Bryce Canyon National Park, Arches National Park, Canyonlands National Park i Capitol Reef National Park. Najbardziej popularnym i zjawiskowym jest Zion. Oprócz parków narodowych jest też mnóstwo parków stanowych i 7 narodowych pomników przyrody (ang. National Monuments), wśród nich na pewno warto zobaczyć Rainbow Bridge.

Mormoni

Ponad 60% mieszkańców Utah stanowią wyznawcy Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych w Dniach Ostatnich, potocznie nazywani mormonami. Ich największa świątynia znajduje się w stolicy stanu – Salt Lake City. Jedną z najważniejszych różnic dzielących ten Kościół od innych Kościołów chrześcijańskich jest uznawanie Księgi Mormona i innych pism Josepha Smitha (założyciela Kościoła) za święte obok Biblii. Kościół ma około 16 mln wyznawców na świecie, w tym aż 14 mln w Stanach.

Skąd się wzięli Mormoni w Utah?

Kościół powstał w 1830 roku w Nowym Jorku i początkowo najbardziej rozwijał się w Kirtland w stanie Ohio. Mormoni tułali się później po Missouri i Illinois, aż ówczesny lider Bringham Young poprowadził ich na zachód, na tereny dzisiejszego Utah, które w tamtym czasie nie było jeszcze częścią Stanów Zjednoczonych.

Wędrówka trwała kilkanaście lat (od 1846 do 1857), ponieważ odbywała się etapami. Najpierw wyruszyli duchowi przywódcy, wytyczając szlak. Za nimi grupami podążali ich wyznawcy. Wielu z nich pokonało tę drogę pieszo ciągnąc ze sobą swój dobytek przez ponad 2000 kilometrów.

Droga mormonów na zachód nazywana jest dziś szlakiem mormońskim (Mormon Pioneer National Historic Trail) i jest Narodowym Pomnikiem Historycznym. Początkowo mormoni osiedlili się wokół Wielkiego Jeziora Słonego i założyli tam miasto Salt Lake City.

Więcej o szlaku przeczytacie tutaj (po angielsku)

Jeden mormon, wiele żon

To co zawsze wzbudza najwięcej emocji w związku z tym Kościołem to wielożeństwo. Początkowo Mormoni mogli mieć wiele żon, ale od 1890 roku na terenie Stanów Zjednoczonych mogą mieć tylko jedną. Zdarzają się jednak przypadki wielożeństwa wśród wyznawców spoza USA.

Alkohol i inne używki

Mormoni nie spożywają alkoholu, więc ma to wpływ na jego dostępność na terenie stanu. Alkohol w restauracjach może być serwowany tylko do posiłku w godzinach 11.30 do 1 w nocy. W supermarketach nie znajdziecie piwa o wyższej zawartości alkoholu niż 5%.

Po mocniejsze trunki musicie udać się do specjalnego stanowego sklepu z alkoholem, w którym ceny są dość wysokie. Sklepy te otwarte są zazwyczaj od 11 do 19 i zamknięte w niedziele. Najbardziej opłaca się więc przywieźć alkohol z innego stanu, jeśli jedziecie do Utah.

Na terenie stanu nielegalna jest oczywiście marihuana oraz hazard w każdej postaci. Zabronione jest granie w jakiejkolwiek gry w kości, karty i automaty.

Dinozaury

Jeśli kochacie dinozaury to koniecznie musicie tu przyjechać. Znajdziecie tu jedne z największych zbiorów kości dinozaurów na świecie. Na terenie stanu jest mnóstwo muzeów i wykopalisk, gdzie możecie podziwiać skamieliny.

Najciekawsze miejsca warte odwiedzenia to: Quarry Exhibit Hall w Dinosaur National Monument (Sala wystawowa w kamieniołomach z wielką ścianą składającą się z ponad 1500 kości kilku gatunków dinozaurów) oraz Utah Field House of Natural History State Park Museum.

Skąd tu tyle dinozaurów?

Jakieś 75 mln lat temu na terenie dzisiejszego stanu Utah znajdował się kontynent nazwany przez naukowców Laramidią. Przez 20 mln lat istnienia Laramidia była miejscem pełnym dinozaurów i zwierząt przeróżnych gatunków. Dobre warunki geologiczne tych terenów sprawiły, że skamieniałości zachowały się do dziś w naprawdę dobrym stanie.

Gotowy plan filmowy

Kosmiczne krajobrazy Utah to gotowy plan filmowy. Pejzaże są tu po prostu nieziemskie. Idealne szczególnie pod dwa gatunki: westerny i science fiction.

Niektóre filmy które zostały tu kręcone to: Planeta małp, 2001: Odyseja kosmiczna, Star Trek, Powrót do Przyszłości 3, Thelma i Louise, Indiana Jones Ostatnia Krucjata i mnóstwo westernów, m.in. Rio Grande, Butch Cassidy i Sundance Kid.

Bryce Canyon National Park

Byłam w Utah tylko dwa dni, ale wiem, że na pewno tu wrócę. Jest tu naprawdę mnóstwo do zobaczenia, a krajobrazy, tak różne od europejskich, robią naprawdę ogromne wrażenie. Choć dużo podróżowałam, takich widoków jak tu jeszcze nie widziałam. Mam już nawet gotową listę miejsc do odwiedzenia, która w czasie pisania tego artykułu powiększyła się czterokrotnie… Podzielę się nią wkrótce!