Zobacz dom Heleny Modrzejewskiej w Kalifornii

Wiele osób, gdy przyjeżdża w okolice Los Angeles po raz pierwszy liczy na to, że zobaczy domy gwiazd. Na ulicach w turystycznych punktach miasta, można spotkać naciągaczy, którzy za wygórowaną kwotę oferują tego typu atrakcje. Niestety zazwyczaj na takiej wycieczce nie zobaczycie nic oprócz żywopłotu i bramy. Ja zabieram Was do domu prawdziwej, międzynarodowej gwiazdy. Zobaczcie, jak żyła wielka aktorka w Kalifornii ponad 100 lat temu.

Na pewno słyszeliście o Helenie Modrzejewskiej. Była polską aktorką teatralną jeszcze przed epoką kina. Występowała na deskach krakowskich i warszawskich teatrów i byłą prawdziwą gwiazdą! Jednak nie wszyscy może wiedzą, że Helena zrobiła też wielką karierę w Stanach.

O jej polskich perypetiach przeczytacie tutaj. Ja skupię się na jej życiu i domu w Południowej Kalifornii.

Skąd się wzięła Modrzejewska w Stanach?

Jak wielu polskich artystów żyjących podczas rozbiorów zdecydowała się emigrować z kraju. I choć większość na emigrację wybierała Francję i inne kraje Europy, Helena postanowiła zaryzykować i wyprowadzić się na drugi koniec świata – do dzikiej i jeszcze nie do końca okiełznanej Kalifornii.

Przeprowadziła się tu z mężem Karolem Chłapowskim, uciekając przed zawieruchą i cenzurą i szukając swojego kawałka raju. Znalazła go w kanionie rzeki Santiago Creek niedaleko miejscowości Anaheim. Osiedlili się w tym miejscu ze względu na sporą społeczność niemieckich imigrantów, ponieważ władali językiem niemieckim (angielskim jeszcze nie).

Pierwsze miesiące aktorki w nowym kraju nie były jednak sielskie. Helena wraz z mężem i kilkorgiem przyjaciół (wśród nich był Henryk Sienkiewicz) planowali poświęcić się prostemu życiu w zgodzie z naturą -jeździć konno i utrzymywać się z tego co wyhodują.

Niestety ani szlachcic Karol Chłapowski, ani pisarz Henryk Sienkiewicz, żaden z ich znajomych, a tym bardziej Helena, nie mieli pojęcia o uprawie roślin. Po wielu próbach i klęsce w ujarzmianiu trudnej, kalifornijskiej przyrody oszczędności zaczęły się topić, a ziemia nie przynosiła żadnych zysków. Choć Helena przeprowadzając się tu zamierzała rzucić aktorstwo musiała zmienić swoje plany. Żeby utrzymać dom i męża postanowiła wziąć sprawy w swoje ręce i wrócić do zawodu.

Narodziny Heleny Modjeskiej

Problemem było jednak to, że Helena nie znała angielskiego, a bez tego ciężko było jej wrócić do pracy w teatrze. Była jednak uparta i niezwykle pracowita. Całe dnie poświęcała na naukę nowego języka i szlifowanie akcentu. W końcu po wielu miesiącach nauki i niezliczonych przesłuchaniach udało jej się oczarować swoim talentem dyrektora teatru w San Francisco. 20 sierpnia 1877 zadebiutowała na deskach California Theatre. Żeby łatwiej wymawiało się jej nazwisko skróciła je do Modjeska.

Występowała w produkcjach teatralnych w całych Stanach, czasami nawet przez 30 tygodni bez przerwy, wykonując od 8 do 9 przedstawień tygodniowo. Była nie tylko główną aktorką, ale także reżyserką, producentką, projektantką kostiumów i publicystką!

Arden – niezwykły dom artystki

Wytchnienie pomiędzy bardzo długimi i męczącymi podróżami od teatru do teatru, znajdowała w swojej kalifornijskiej posiadłości z 1888 roku. W celu przebudowy istniejącego budynku zatrudniła słynnego amerykańskiego architekta Stanforda White’a, który zaprojektował między innymi Łuk Triumfalny przy Washington Square w Nowym Jorku. Dom Modrzejewskiej jest jego ostatnim zachowanym dziełem w tej części Stanów Zjednoczonych.

Nazwę Arden Modrzejewska wybrała na cześć lasu ze sztuki Szekspira “Jak Wam się podoba”. W domu często przebywali słynni polscy artyści tacy jak Henryk Sienkiewicz czy Ignacy Jan Paderewski. Jest tu mnóstwo pamiątek związanych z jej osobą i z Polską. Całość zachowała się praktycznie w idealnym stanie.

Niestety pod koniec życia Modrzejewska musiała sprzedać posiadłość. Utrzymanie jej było zbyt kosztowne. Przeprowadziła się do niewielkiego domu w Newport Beach w Kalifornii, gdzie zmarła 8 kwietnia 1909 roku.

Obecnie w Arden znajduje się muzeum poświęcone jej pamięci, a 1400 akrów ziemi zamieniono w park i rezerwat przyrody. Okoliczne wzgórza i dolinę nazwano Modjeska na jej cześć.

Muzeum można zwiedzać z przewodnikiem w środy i soboty o 10.00. Godziny otwarcia środa-sobota 10.00-14.00. My byliśmy w sobotę o 12 i opiekun wpuścił nas byśmy mogli sami obejrzeć dom. Aktualne godziny zwiedzania i otwarcia warto wcześniej sprawdzić na stronie obiektu.

---

Tekst powstał na podstawie materiałów z Muzeum Arden – Domu Heleny Modrzejewskiej.